Sinds 1 mei verloopt het achterlaten van terugbelverzoeken voor ingeslotenen in detentiecentra via de CYOU-app van Telio. Daarmee is een einde gekomen aan de mogelijkheid om via de servicebalie een terugbelverzoek achter te laten. Voor familieleden, kennissen, advocatuur en organisaties betekent dit een belangrijke verandering in de manier waarop contact tot stand komt.
Voorheen konden organisaties zoals het Meldpunt Vreemdelingendetentie een terugbelverzoek indienen bij de servicebalie van het detentiecentrum, waarna dit werd doorgegeven aan de ingeslotene. De nieuwe werkwijze verloopt volledig via de CYOU-app. Familieleden, kennissen, advocatuur of organisaties moeten een account aanmaken in de app, tegoed opwaarderen en beschikken over het Telio-rekeningnummer van de ingeslotene dat bestaat uit 8 getallen. Op dat Telio-rekeningnummer kan een voicemailbericht worden achtergelaten tegen een tarief van € 0,10 per minuut.
Dit betekent dat het achterlaten van een voicemailbericht geld kost voor familieleden, kennissen, de advocatuur en organisaties. Om het tegoed op te waarderen in de app moet je beschikken over een bankrekening. Daardoor kunnen ongedocumenteerde mensen zonder bankrekening geen tegoed opwaarderen in de app. Bovendien vraagt de app behoorlijk wat digitale vaardigheden, wat een belemmering kan zijn om in contact te komen met ingeslotenen.
Het Telio-rekeningnummer is essentieel. Omdat het detentiecentrum het Telio-rekeningnummer niet verstrekt, moeten familieleden, kennissen, de advocatuur en organisaties het nummer rechtstreeks van de ingeslotene ontvangen. Dit betekent dat ingeslotenen hun contacten moeten bellen om het Telio-rekeningnummer door te geven. Het Telio-nummer staat vermeld op een rekeningkaart die half wit en half paars is. In het midden staan acht cijfers die in de CYOU-app moeten worden ingevoerd. Daarnaast staan er vier cijfers die de pincode vormen. Die pincode wordt gebruikt om de voicemail af te luisteren.
Het systeem vraagt om digitale vaardigheden en is gevoelig voor technische problemen. Wat wij als Meldpunt zelf ook hebben ervaren bij het achterlaten van voicemails. Een medewerker van het Meldpunt vat het als volgt samen: “Waar we vroeger een terugbelverzoek konden achterlaten via de servicebalie, kunnen we nu alleen nog een voicemail inspreken en afwachten of de ingeslotene deze hoort en contact opneemt.” Als de voicemailbox vol zit, moeten ingeslotenen deze eerst legen voordat er weer een nieuwe voicemail kan worden achtergelaten.
De nieuwe werkwijze heeft als enige voordeel dat er nu een boodschap kan worden achtergelaten, in plaats van te moeten afwachten tot de ingeslotene belt. Maar dit weegt onvoldoende op tegen de belemmeringen die worden veroorzaakt door de kosten en de techniek. Door de rekeningkaart in het apparaat te plaatsen waarmee zij kunnen bellen en vervolgens hun pincode in te voeren, krijgen ingeslotenen via een soort AI-stem te horen dat er een voicemail is om te beluisteren.
Als de ingeslotene de voicemail heeft beluisterd, kan hij met de rekeningkaart terugbellen. De rekeningkaart kan worden opgewaardeerd met het wekelijkse bedrag dat de ingeslotene ontvangt om essentiële zaken te kunnen kopen, zoals boodschappen, of om beltegoed op te waarderen. Daarnaast kunnen familieleden, kennissen en andere contacten via de CYOU-app geld overmaken naar de rekening van de ingeslotene. Zij kunnen een eenmalige betaling doen of een periodieke overboeking instellen, zodat de ingeslotene over voldoende beltegoed beschikt zonder daarvoor een deel van het wekelijkse bedrag, dat bedoeld is voor essentiële uitgaven, te hoeven gebruiken.
Voor het Meldpunt betekent deze wijziging dat wij niet kunnen nagaan of een persoon in detentie verblijft. Zonder het Telio-rekeningnummer is contact vrijwel onmogelijk. Als wij worden benaderd door organisaties, familieleden of kennissen die zich afvragen of een persoon in vreemdelingendetentie zit, kunnen wij daar geen antwoord op geven.